Wanneer u een kooporder plaatst voor een aandeel of een fonds, biedt uw bank u een gedetailleerd overzicht van de kosten, vraagt u om een vragenlijst over uw financiële kennis in te vullen en wijst u op producten die passen bij uw profiel. Deze praktijken, die gebruikelijk zijn geworden, zijn rechtstreeks voortgekomen uit de MIF 2-richtlijn, een Europese tekst die de spelregels op de financiële markten heeft hertekend.
Transparantie van kosten en transactiekosten: wat MIF 2 concreet verandert
Voor MIF 2 had een particuliere belegger vaak moeite om te weten hoeveel een belegging hem daadwerkelijk kostte. Beheerskosten, bemiddelingscommissies en transactiekosten waren verspreid over verschillende documenten, soms geschreven in een moeilijk toegankelijke jargon.
De richtlijn verplicht nu aanbieders van beleggingsdiensten om alle kosten en vergoedingen die aan een financieel product zijn verbonden voor en na de inschrijving te presenteren. Het doel: de klant in staat stellen om aanbiedingen op een identieke basis te vergelijken. U ontvangt een jaarlijkse samenvatting die euro voor euro detailleert wat uw belegging u heeft gekost.
Om goed te begrijpen wat de MIF 2-richtlijn doet, moet men deze logica van totale transparantie begrijpen: elke commissie die door een tussenpersoon wordt ontvangen, moet worden geïdentificeerd en aan de klant worden gerechtvaardigd.
Aanvullende lectuur : De laatste modetrends voor mannen: looks, tips en inspiratie 2024
Deze verplichting geldt ook voor de vergoedingen die distributeurs ontvangen van beheervennootschappen (de “inducements”). De bankier die u een fonds aanbiedt, moet u vertellen of hij een terugbetaling op dit product ontvangt, en op welk niveau.
Vragenlijst voor beleggers en geschiktheid van financiële producten
Heeft u al opgemerkt dat uw bank u vragen stelt over uw inkomen, uw vermogen, uw ervaring op de beurs en uw risicotolerantie? Deze vragenlijst voor beleggers is een directe verplichting van MIF 2.
De richtlijn maakt onderscheid tussen twee niveaus van beoordeling, afhankelijk van de geleverde dienst:
- De geschiktheidstest is van toepassing wanneer een adviseur u een product aanbeveelt. Hij controleert of het aangeboden instrument overeenkomt met uw doelstellingen, uw financiële situatie en uw kennis. Als het product niet geschikt is, kan de aanbieder het niet aanbevelen.
- De geschiktheidstest komt in beeld voor eenvoudige uitvoeringsdiensten (u plaatst een order zonder advies). De bank controleert of u de risico’s van het product begrijpt. Als dat niet het geval is, waarschuwt ze u, maar de order kan toch worden uitgevoerd.
- Sinds 2 augustus 2022 moeten de ESG-voorkeuren van de klant worden geïntegreerd in de geschiktheidsevaluatie. De adviseur moet u vragen of u uw beleggingen wilt richten op duurzame investeringen (milieu-, sociale en governancecriteria).
Dit laatste punt heeft de concrete gang van zaken bij beleggingsadvies veranderd. De vragenlijst gaat niet meer alleen over financieel risico, maar ook over de overtuigingen van de klant op het gebied van duurzaamheid.
Uitvoering van orders en handelsplatforms onder MIF 2
De eerste versie van de richtlijn (MIF 1, van kracht sinds 2007) had een einde gemaakt aan het monopolie van traditionele beurzen op de uitvoering van aandelenorders. MIF 2 verlengt deze logica en breidt deze uit naar andere categorieën van financiële instrumenten, waaronder obligaties en afgeleide producten.
Drie soorten gereguleerde handelsplatforms
MIF 2 erkent drie categorieën van uitvoeringslocaties:
- De gereguleerde markten (de klassieke beurzen zoals Euronext).
- De multilaterale handelsystemen (MTS), die functioneren als alternatieve platforms voor de koppeling van kopers en verkopers.
- De georganiseerde handelsystemen (OTF), een categorie die door MIF 2 is gecreëerd, gewijd aan obligaties, gestructureerde producten en derivaten.
Deze classificatie is bedoeld om ervoor te zorgen dat elke transactie op een financieel instrument via een geïdentificeerde en gecontroleerde handelslocatie verloopt. Beleggingsondernemingen die orders intern uitvoeren (de systematische internaliseerders) zijn ook onderworpen aan transparantieverplichtingen vóór en na de transactie.
Verplichting tot beste uitvoering
Wanneer u een order plaatst, moet uw aanbieder het best mogelijke resultaat behalen rekening houdend met prijs, kosten, snelheid en de waarschijnlijkheid van uitvoering. Deze regel, genaamd “beste uitvoering”, bestond al onder MIF 1, maar MIF 2 verplicht tot documentatie en publicatie van rapporten over de kwaliteit van de verkregen uitvoering.
Product governance en verantwoordelijkheid van fabrikanten van financiële instrumenten
MIF 2 introduceert een minder zichtbaar maar bepalend mechanisme voor het grote publiek: de product governance. Elke fabrikant van een financieel instrument (een beheervennootschap die een fonds creëert, bijvoorbeeld) moet een “doelmarkt” definiëren, dat wil zeggen het type belegger waarvoor het product bedoeld is.
De distributeur (de bank of de makelaar) moet vervolgens controleren of zijn klanten overeenkomen met deze doelmarkt voordat hij het product aan hen aanbiedt. Dit dubbele filter, fabrikant en vervolgens distributeur, vermindert het risico dat een complex product wordt verkocht aan een spaarder die de mechanismen ervan niet begrijpt.
Dit systeem heeft ook invloed op het ontwerp van de producten zelf. Een fabrikant die constateert dat zijn instrument regelmatig buiten de doelmarkt wordt verkocht, moet zijn distributiestrategie herzien of het product aanpassen.
MIF 2-richtlijn en recente ontwikkelingen: crypto-activa en ESMA-kader
De reikwijdte van MIF 2 beperkt zich niet langer tot traditionele financiële instrumenten. Recente analyses tonen aan dat crypto-derivaten en getoken aandelen nu onder het MIF 2-kader vallen wanneer ze worden aangeboden aan klanten in de Europese Unie. De platforms die deze producten aanbieden, moeten een MiFID II-licentie verkrijgen van een nationale toezichthouder, die vervolgens overdraagbaar is in de 27 lidstaten.
Bovendien dient MIF 2 als basis voor het geharmoniseerde kader voor beleggingsdiensten en gereguleerde crowdfunding, onder toezicht van de ESMA (de Europese autoriteit voor financiële markten). De transparantie-, governance- en beschermingseisen voor beleggers die door de richtlijn zijn gedefinieerd, zijn dus van toepassing op een steeds breder scala aan financiële activiteiten.
De MIF 2-richtlijn is geen vaststaand document. De opeenvolgende wijzigingen, zoals de integratie van duurzaamheidsvoorkeuren in 2022 en de uitbreiding naar gestructureerde crypto-activa, tonen aan dat het Europese regelgevingskader zich aanpast aan de nieuwe gebruiken op de financiële markten. Voor een particuliere belegger blijft het meest tastbare resultaat de leesbaarheid van de kosten en de verplichting voor elke tussenpersoon om zijn aanbevelingen te rechtvaardigen.